Die Wetsontwerp op die Lisensiëring van Sakeondernemings, 2013, moet in geheel geskrap word eerder as om slegs herskryf te word, het die vakbond Solidariteit vandag gesê. Rob Davies, die minister van handel en nywerheid, het gister laat blyk dat die essensie van die wetsontwerp ʼn obsessie met beheer is: om die staat die mag te gee om alle handelsaktiwiteite te monitor en oortreders selfs te verbied om ooit weer handel te dryf.

Davies het gister gesê dat die wetsontwerp bloot te “stomp” geskryf is en dat die herskrewe weergawe nie ingrypend van die oorspronklike sal verskil nie.

Volgens die minister is die wetsontwerp se doel nie om besighede te skaad nie, maar eerder om besighede wat onwettig optree, te straf. Die onwettige optrede wat deur die minister genoem is, sluit, onder andere, onwettige invoere, die verkoop van substandaard produkte, en vermyding van belasting op toegevoegde waarde in. Sulke bedrywighede is egter reeds oortredings van bestaande wette wat net toegepas kan word. Om ʼn nuwe wet vir hierdie bestaande redes in te stel, sou gewoon ʼn poging tot oëverblindery wees. Die oplossing vir bestaande onwettige aktiwiteite is tog nie om dit nogmaals onwettig te verklaar deur ʼn drakoniese, teenproduktiewe nuwe wet in te stel nie.

Volgens Piet le Roux, senior navorser by die Solidariteit Navorsingsinstituut, sal die wetsontwerp tot nadeel van werknemers, werkgewers en verbruikers wees en die weg baan vir ernstige privaatheidskendings en die misbruik van staatsmag.

“Die minister se doelwit met die wetsontwerp is nie die bevordering van die reg op vryheid van handel, beroep en professie nie, maar eerder die inkorting en die verydeling daarvan deur dit aan streng, arbitrêre regulasies onderhewig te maak, “ het Le Roux gesê.

“Die wetsontwerp getuig van ʼn obsessie met beheer. In plaas daarvan om eenvoudig spesifieke skadelike aktiwiteite te verbied, stel die minister voor dat enige sakeaktiwiteit eers staatsgoedkeuring moet hê voordat dit bedryf kan word. Só gesien is dit nie meer die geval dat enige sakeaktiwiteit, solank dit nie bedrieglik of andersins verbode is nie, aanvaarbaar is nie. Ingevolge hierdie benadering sal geen sakeaktiwiteit aanvaarbaar wees tensy dit gelisensieerd is nie,” vervolg Le Roux.

Le Roux sê dit is duidelik dat Davies die skadelike aspekte inderwaarheid as die wenslike elemente van die wetsontwerp beskou. “Dit het daarom geen sin om die wetsontwerp te herskryf nie en Solidariteit hou vol dat die wetsontwerp in sy geheel geskrap moet word.”

Outeur:

Piet le Roux

Senior ekonomiese navorser: SNI

Solidariteit se regstellendeaksiesaak teen die departement van korrektiewe dienste (DKD) is Vrydag uitgestel met die voorwaarde dat die poste waarvoor die applikante aansoek gedoen het en wat nie gevul is nie, vakant bly. Die saak sal weer op 29 Julie hervat tot 9 Augustus.

Solidariteit tree namens Linda-Jean Fortuin, Christopher February, André Jonkers, Geo-nita Baartman, Pieter Davids, Derick Wehr, Jan Kotze, Desiree Merkeur, Deidre Jordaan en Teresa Abrahams op. Die betrokke persone was telkens die beste kandidate vir poste waarvoor hulle aansoek gedoen het en hul velkleur is die enigste rede waarom hulle nie aangestel is nie. In al die gevalle het die DKD geargumenteer dat die nasionale demografie as maatstaf gebruik moet word.

Solidariteit voer aan dat die DKD se blatante beleid van absolute rasseverteenwoordiging onbillik, irrasioneel en onwettig is. Solidariteit gaan nie net vra vir ’n beslissing dat sy lede bevorder word nie, maar ook dat die regstellendeaksieplan van die DKD in sy geheel onwettig verklaar word.

Outeur:

Dirk Hermann

Adjunk uitvoerende hoof: Solidariteit

Meer inligting oor die onderskeie applikante word hieronder verstrek:

Linda-Jean Fortuin: Linda Fortuin is ’n bruin vrou wat oor 26 jaar se diens beskik. Sy het vir drie poste aansoek gedoen, maar is weens regstellende aksie vir al drie die poste oor die hoof gesien. Sy is later, met ingang van 1 Junie 2012, wel in een van die poste, dié van areakoördineerder by Polsmoor, aangestel.

Pieter Davids: Davids is ʼn wit werknemer wat oor 26 jaar se diens beskik. Hy het aansoek gedoen om die pos van assistentdirekteur: menslikehulpbronne-administrasie. Hy was die beste kandidaat en is as die enigste kandidaat aanbeveel. Die area- en streekskommissaris het aanbeveel dat daar van die regstellendeaksieplan afgewyk word en dat hy aangestel word. In die aanbeveling is selfs aangevoer dat indien mnr. Davids nie aangestel word nie, dienslewering benadeel sal word. Die nasionale kommissaris het egter die aanbeveling op grond van die DKD se regstellendeaksieplan van die hand gewys en die pos is weer geadverteer en gevul deur ʼn swart kandidaat.

Christopher February: February het vir die pos van Senior staatsrekenmeester aansoek gedoen en is as die beste kandidaat aanbeveel. Die direkteur vir billike indiensneming het egter aangevoer dat die aanbeveling nie strook met die regstellendeaksieplan nie en die tweede beste kandidaat, ʼn swart vrou, is aanbeveel. Sy het egter reeds ʼn ander pos aanvaar en die pos is weer geadverteer. February is ʼn bruin werknemer wat oor 16 jaar se diens beskik.

André Jonkers is ʼn bruin werknemer wat oor 17 jaar se diens beskik. Hy het reeds twee keer in die pos van bestuurder in die opleidingsdivisie waargeneem. Hierdie pos is geadverteer en hy het daarvoor aansoek gedoen. ʼn Swart vrou is egter aangestel. Sy het ʼn ander pos aanvaar en mnr. Jonkers is gevra om weer in die pos waar te neem. Hy het reeds vier keer om poste aansoek gedoen, maar ʼn swart persoon is telkens aangestel.

Geo-nita Baartman is ʼn bruin vrou wat oor 13 jaar se diens beskik. Sy het aansoek om ʼn assistentdirekteurspos gedoen. Die ander kandidate was vier swart vroue. Sy was die beste kandidaat en is vir die pos aanbeveel. In weerwil hiervan is besluit dat die tweede beste kandidaat aangestel word. Dié persoon is egter in ʼn ander pos aangestel en daar is aanbeveel dat die derde beste kandidaat aangestel word. Hierdie aanbeveling is nie geïmplementeer nie. Die pos is eerder vakant gelaat en me. Baartman neem steeds in die pos waar.

Desiree Merkeur

Merkeur het aansoek gedoen vir die pos van sekretaresse: areakommissaris in die Breederivier-bestuursarea, Wes-Kaap. Sy is deur ’n onderhoudpaneel as die beste kandidaat vir die betrokke pos aangewys. Niemand is egter in die pos aangestel nie weens die DKD se regstellendeaksieplan. Merkeur het op 22 Augustus 2012 ’n saak na die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) verwys nadat sy alle interne grieweprosedures uitgeput het. Die saak is op 12 September 2012 na die arbeidshof verwys.

Teresa Abrahams

Abrahams het aansoek gedoen vir die pos van senior korrektiewe beampte: eenheidsbestuurder in die Warmbokveld-bestuursarea, Ceres. Sy is deur ’n onderhoudpaneel as die beste kandidaat vir die betrokke pos aangewys. Sy is egter nie in die pos aangestel nie, aangesien sy ’n bruin vrou is en haar aanstelling nie met die teikens van die DKD se regstellendeaksieplan sou strook nie. Abrahams het op 17 Augustus 2012 ’n saak na die KVBA verwys nadat sy alle interne grieweprosedures uitgeput het. Die saak is op 10 September 2012 na die arbeidshof verwys.

Deidre Jordaan

Jordaan het aansoek gedoen vir die pos van werknemerbystandspraktisyn by die Brandvlei-gevangenis. Sy is deur ’n onderhoudpaneel as die beste kandidaat vir die betrokke pos aangewys. Sy is egter nie in die pos aangestel nie, aangesien sy ’n bruin vrou is en haar aanstelling nie met die teikens van die DKD se regstellendeaksieplan sou strook nie. Jordaan het op 22 Augustus 2012 ’n saak na die KVBA verwys nadat sy alle interne grieweprosedures uitgeput het. Die saak is op 12 September 2012 na die arbeidshof verwys.

Jan Kotze

Kotze het aansoek gedoen vir die pos van sentrumhoof by die Drakenstein-gevangenis. Hy het van 2009 tot vroeg in 2012 in die pos waargeneem. Kotze het op 20 Augustus 2012 ’n saak na die KVBA verwys nadat hy alle interne grieweprosedures uitgeput het. Die saak is op 10 September 2012 na die arbeidshof verwys.

Derick Wehr

Wehr het aansoek gedoen vir die pos van werkswinkelbestuurder in die Drakenstein-bestuursarea. Hy neem tans in die posisie waar. Hy is deur ’n onderhoudpaneel as die beste kandidaat vir die betrokke pos aangewys. Hy is egter nie in die pos aangestel nie, aangesien sy aanstelling nie met die teikens van die DKD se regstellendeaksieplan sou strook nie. Wehr het op 17 Augustus 2012 ’n saak na die KVBA verwys nadat hy alle interne grieweprosedures uitgeput het. Die saak is op 10 September 2012 na die arbeidshof verwys.

Verskeie kerk-, vakbond- en gemeenskapsleiers het hulle Donderdagmiddag ten sterkste uitgespreek teen ʼn regstellendeaksiebenadering wat ten doel het om die nasionale rassedemografie oral in Suid-Afrika te laat weerspieël, ongeag die demografie van ʼn provinsie of streek. Meer as 15 kerk-, vakbond- en gemeenskapsorganisasies het tydens ʼn mediakonferensie by die arbeidshof in Kaapstad hul steun aan Solidariteit se regstellendeaksiesaak teen die departement van korrektiewe dienste (DKD) uitgespreek.

 Johnny Jansen, stigterslid en voormalige president van Popcru en adjunkdirekteur in die DKD, het namens die organisasies hul griewe duidelik gemaak. Jansen sê die staat se benadering tot regstellende aksie respekteer nie Suid-Afrika se ryk kulturele verskeidenheid nie, maar wil hê dat Suid-Afrika oral dieselfde lyk. “Hierdie beleid het tot gevolg dat absolute plafonne vir minderhede geld as hulle volgens die nasionale rassedemografie op enige plek oorverteenwoordig is. Die Wes-Kaap is ʼn goeie voorbeeld van die gevolge van hierdie irrasionele benadering tot regstellende aksie. Nasionaal gesproke vorm bruin Suid-Afrikaners ongeveer 10% van die rassedemografie, maar in die Wes-Kaap verteenwoordig hulle sowat 53% van die demografiese samestelling. Indien die nasionale rassedemografie op die Wes-Kaap toegepas word, sal dit beteken dat daar sowat een miljoen bruin Suid-Afrikaners te veel in die Wes-Kaap is. Volgens hierdie benadering sal hulle nie regte hê waar hulle bly nie, maar sal hulle agter hul regte moet aan trek. Dit sal beteken dat ʼn reuse-sosialemanipulasieprogram en gedwonge verskuiwings nodig is om die staat se regstellendeaksiedoelwitte te bereik.”

Jansen sê regstellende aksie ontaard in ʼn suiwer wiskundige benadering en het alles met ras, maar min met regstelling te doen. “Die mens word uit regstellende aksie gehaal en met statistiese berekenings vervang. ʼn Benadering waarvolgens mense suiwer op grond van hul ras weerhou word van bevordering, tas die persone se reg op waardigheid en gelykheid aan. Minderhede word só van die politieke stelsel vervreem. Ons spreek ons ook uit teen die departement van korrektiewe dienste se benadering tot regstellende aksie wat hierdie beleid van rasseverteenwoordiging in praktyk laat neerslag vind. Ons spreek ons solidariteit uit met die werknemers van die departement van korrektiewe dienste wat dapper genoeg was om die saak op te neem. Hulle doen dit nie vir hulself nie, maar vir die beginsels van billikheid, regverdigheid en gelykheid wat onderliggende waardes van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika is. Hulle verdien die steun van alle Suid-Afrikaners, ongeag kleur.”

Jansen het die DKD-werknemers sterkte toegewens met hul onbaatsugtige opoffering om die beginsels van die Grondwet in die hof te verdedig. “Hul sukses in die hof sal die gesig van regstellende aksie in die staatsdiens vir altyd verander en keer dat hierdie rassepraktyke nie ook na die privaat sektor oorspoel nie. Ons wil ons teleurstelling uitspreek dat dit nodig is om die regering na die hof te neem om hierdie regstellendeaksiepraktyke te stop. Dit is ons eis dat die regering en die departement van korrektiewe dienste hierdie onbillike praktyke staak.”

Outeur:

Johnny Jansen